Chiều 14/7, Bí thư Thành uỷ Hà Nội Vương Đình Huệ làm việc với Ban Cán sự đảng Bộ KH&CN. Cùng dự có Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Đức Chung và Bộ trưởng Bộ KH&CN Chu Ngọc Anh.

Chưa tương xứng tiềm năng

Báo cáo do Phó Chủ tịch UBND thành phố Ngô Văn Quý trình bày cho thấy, thời gian qua, hoạt động KH&CN đã có những đóng góp quan trọng, ngày càng thể hiện là động lực thúc đẩy sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội của Thủ đô. 

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động KH&CN của Hà Nội nhìn chung còn hạn chế, chưa tương xứng với tiềm năng của Thủ đô. 

KHCN và đổi mới sáng tạo chưa thực sự trở thành động lực quan trọng để nâng cao năng suất lao động, khả năng cạnh tranh, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội Thủ đô. Hệ thống cơ chế, chính sách về KH&CN chưa hoàn thiện; chưa khuyến khích, hỗ trợ, tạo điều kiện cho DN đầu tư thực hiện đổi mới, ứng dụng, chuyển giao, nâng cao trình độ công nghệ; chưa tạo tính tự chủ cho các đơn vị nghiên cứu; kết nối hoạt động nghiên cứu giữa các nhà khoa học với thị trường và DN còn yếu. 

Thị trường KH&CN ở Thủ đô còn nhiều hạn chế, hiệu quả chưa cao; vai trò của các tổ chức trung gian, tư vấn chuyển giao công nghệ còn mờ nhạt, nhất là các tổ chức có chức năng đánh giá, định giá công nghệ, xúc tiến và môi giới chuyển giao công nghệ.

Trong giai đoạn 2021 – 2025, Hà Nội đặt mục tiêu phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thực sự là động lực chủ yếu phát triển kinh tế – xã hội của Thủ đô Hà Nội. Đồng thời, xây dựng Thủ đô trở thành trung tâm nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo dẫn đầu của cả nước, tiến tới là trung tâm KH&CN hàng đầu của khu vực Đông Nam Á trong một số lĩnh vực. 

Trong đó, về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, sẽ hoàn thiện hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo của thành phố dẫn đầu cả nước vào năm 2025, thuộc nhóm dẫn đầu khu vực ASEAN vào năm 2035, và thuộc nhóm dẫn đầu ở châu Á vào năm 2045. 

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm phát triển KH&CN, đó là phát triển nhanh, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, xã hội Khu Công nghệ cao Hòa Lạc trở thành trung tâm nghiên cứu, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo của Hà Nội và quốc gia, là mô hình điểm cho việc liên kết nghiên cứu, phát triển công nghệ giữa các trường đại học, viện nghiên cứu và cơ sở sản xuất trong Khu Công nghệ cao, là vùng lõi với hạ tầng hiện đại của đô thị vệ tinh hiện đại…

3 cái nhất

 Phát biểu tại cuộc làm việc, lãnh đạo Bộ KH&CN và các bộ ngành liên quan đánh giá, so với các tỉnh, thành, Hà Nội có nguồn tài nguyên lịch sử, văn hóa, truyền thống rất lớn. Do vậy, Thành ủy, UBND thành phố trong chiến lược phát triển dài hạn cần lưu ý đến vấn đề này để khai thác, phát huy hiệu quả.

Theo Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định, về mặt KHCN, Hà Nội có 3 cái nhất. Một là, tiềm lực KHCN có hạ tầng mạnh nhất, nhiều trung tâm nghiên cứu, số lượng giáo sư tiến sỹ nhiều nhất và đóng góp tỷ lệ cao nhất trong tiềm lực KHCN quốc gia. Thứ hai, nguồn lực đầu tư cho KHCN, đổi mới sáng tạo của Hà Nội cũng cao nhất cả nước (cả về đầu tư từ ngân sách cũng như của các DN). Thứ ba, Hà Nội dẫn đầu cả nước về sản phẩm đầu ra của nghiên cứu KHCN cũng như số lượng công bố quốc tế. Chính vì thế, tác động của KHCN với phát triển kinh tế – xã hội và năng suất lao động của Hà Nội cũng ở mức cao nhất cả nước.

Thứ trưởng Bộ KH&CN cũng lưu ý, thời gian tới, các doanh nghiệp sẽ là “chủ đầu tư” lớn nhất với lĩnh vực đầu tư phát triển KHCN, do đó cần các cơ chế để khơi thông nguồn đầu tư này. 

“Khi được khuyến khích, các doanh nghiệp ở Hà Nội chỉ 1 năm đã đầu tư bằng gần 50% của đầu tư Nhà nước trong 5 năm. Với thế mạnh của mình, Hà Nội cũng cần tận dụng đẩy các startup lên trở thành một lực lượng kinh tế mới”, ông Định nêu dẫn chứng.

 Bộ trưởng Bộ KH&CN Chu Ngọc Anh nêu rõ nhiệm vụ của ngành KHCN, đó là phát triển hệ thống đổi mới sáng tạo, thành lập các trung tâm nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, trung tâm đổi mới sáng tạo, định hướng phát triển, mở rộng mạng lưới các trung tâm đổi mới sáng tạo. Trong đó, khởi nghiệp sáng tạo có vai trò quan trọng thúc đẩy kinh tế, tạo việc làm, giải quyết khó khăn thách thức, nâng cao năng lực cạnh tranh, đảm bảo phát triển bền vững quốc gia.

Đánh giá cao những thành tựu KH&CN của Hà Nội, Bộ trưởng Bộ KH&CN Chu Ngọc Anh cho biết, Hòa Lạc hiện là cái nôi của các mô hình điểm, thúc đẩy phát triển KH&CN dẫn đầu cả nước. Trách nhiệm của Bộ KH&CN, các bộ ngành phải đồng hành, chung sức cùng Thủ đô, thể hiện trách nhiệm, phối hợp, tháo gỡ chính sách để Hà Nội đạt được những mục tiêu đề ra. 

Trong đó, Bộ KH&CN sẽ đẩy mạnh các hoạt động, giải pháp hỗ trợ. Với sự vào cuộc tích cực của các bộ, ngành, những điểm sáng mới về khởi nghiệp sáng tạo tiếp tục được hình thành, góp phần xây dựng, phát triển Thủ đô. 

Kết luận cuộc làm việc, Bí thư Thành uỷ Vương Đình Huệ đánh giá, Hà Nội có tiềm lực KHCN rất lớn bởi trên địa bàn TP hiện có 124 trường đại học, 113 viện nghiên cứu (chiếm 80% cả nước), 14 phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia (chiếm 82% cả nước) và 105 tổ chức KHCN công lập do các trường đại học, viện nghiên cứu công lập thành lập.

Phối hợp nhiều lĩnh vực

Bí thư Thành ủy mong muốn, Bộ KH&CN và Hà Nội phối hợp hiệu quả trên 6 lĩnh vực và phấn đấu là một trong những hình mẫu về hợp tác giữa địa phương với Bộ KH&CN. Trong đó, Bí thư Thành ủy đề nghị, Bộ KH&CN phối hợp với thành phố trong tham vấn, xây dựng chính sách phù hợp với đặc thù của Thủ đô cũng như thử nghiệm những chính sách mới, mô hình kinh tế mới. Hỗ trợ thành phố trong xây dựng, triển khai chiến lược phát triển KHCN và đổi mới sáng tạo đến năm 2030 của Hà Nội. Đồng thời, đồng bộ với chiến lược phát triển KHCN và đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2030.

Bí thư Thành ủy cũng đề nghị Bộ KH&CN phối hợp với thành phố trong phát triển tiềm lực KH&CN Thủ đô; xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ, thu hút nguồn lực xã hội đầu tư cho KHCN và đổi mới sáng tạo; tạo điều kiện cho các doanh nghiệp sử dụng hiệu quả “Quỹ phát triển KHCN”. Hoàn thiện chính sách tuyển dụng, thu hút đội ngũ trí thức, nhất là chuyên gia KHCN đầu ngành, nhà khoa học Việt Nam ở nước ngoài; phối hợp trong giải quyết các vấn đề bức xúc của Thủ đô cũng như nâng cao năng lực quản lý Nhà nước về KHCN của thành phố.

Ngoài ra, Bí thư Thành ủy cũng đề nghị, Bộ KH&CN hợp tác xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu về KHCN của Hà Nội kết nối với toàn quốc. Xây dựng vườn ươm công nghệ, công nghiệp hỗ trợ tại Khu CNC Hòa Lạc. Hai bên cũng cần phối hợp trong nâng cao năng lực cạnh tranh của DN, xây dựng thị trường KHCN, hệ sinh thái KHCN và đổi mới sáng tạo…

 “Hà Nội cam kết cùng với Bộ KH&CN, các Bộ liên quan trong việc hoàn thiện cở sở hạ tầng, thu hút nhà đầu tư lớn về KHCN để tạo bước phát triển đột phá cho Khu CNC Hòa Lạc và góp phần xây dựng đô thị vệ tinh Hòa Lạc theo Quy hoạch của Chính phủ với quy mô 600.000 dân”, ông Huệ nói.