Giỏi lắm thì biết đọc, biết viết

Mặc dù nằm sát ngay quốc lộ 51, tuyến đường huyết mạch nối giữa TP.HCM với trung tâm thành phố Vũng Tàu (tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu), tuy nhiên từ nhiều năm nay, gần 200 hộ dân sống tại thôn Phước Long, xã Tân Hòa, huyện Tân Thành vẫn nằm trong danh sách thuộc diện mù chữ.

Câu chuyện xuất phát từ những năm 1998, khi Nhà nước có chính sách giải tỏa những hộ dân sống bên ngoài đê vào đất liền để bảo vệ đê thì ngôi làng này được hình thành.

Nó nằm ở phía bên trong đoạn đê ngăn mặn ngay giữa ngã ba sông Rạch Chanh và sông Cá Liệt (thôn Phước Long, xã Tân Hòa, huyện Tân Thành). Gọi là làng bởi những mái nhà trong khu này đều giống nhau, thấp lè tè và lụp xụp.

Những người dân trong làng đều sinh sống bằng nghề nuôi hào, đánh bắt và nuôi trồng thủy hải sản ven bờ. Do không có trình độ nên cuộc sống của họ đều trông vào con nước. Trong ánh chiều vàng vọt, ngôi làng càng trở nên tiêu điều, xơ xác.


Đang trong giờ học nhưng nhiều trẻ em thôn Phước Long vẫn lang thang chơi đùa.

Đang trong giờ học nhưng nhiều trẻ em thôn Phước Long vẫn lang thang chơi đùa.

Ông Nguyễn Văn Bình (60 tuổi, một người dân thôn Phước Long) cho biết: “Cuộc sống của bà con nơi đây cơ cực quanh năm, nghề chài cá phụ thuộc nhiều vào thời tiết, khi được, khi không nên nhà nào đủ ăn đã là may lắm rồi”.

Cũng theo lời ông Bình thì mỗi hộ gia đình nơi đây đều được địa phương cấp một mảnh đất rộng khoảng 100m2, có nhà cấp 4 xây sẵn. Thế nhưng, nhiều gia đình phải bán nhà, bán đất để rồi lâm vào cảnh ăn đợ, ở nhờ.

Cuộc sống người dân ở đây chủ yếu phụ thuộc vào sông nước nên nhiều gia đình chỉ quen kiểu sống tạm bợ, qua ngày, ít để tâm đến việc vun vén, tích cóp để lo cho con cái sau này. Cũng vì lẽ đó mà cha mẹ không mấy lo lắng, quan tâm đến việc học của con cái. Họ chỉ lo làm ăn, quanh năm với sông nước để kiếm sống.

Tương tự, ông Nguyễn Văn Tâm, Phó trưởng thôn Phước Long cho biết: “Tất cả các hộ dân trong làng đều chưa học qua cấp I, số còn lại là đều chưa được đến trường. Giỏi lắm thì biết đọc, biết viết, chứ không thì toàn ký tên bằng “điểm chỉ” thì gia đình mới dám cho làm đám cưới.

Năm 2007, chúng tôi có tổ chức lớp xóa mù chữ và đã nhờ thầy cô giáo về dạy nhưng chỉ học được có hơn 1 tháng thì mọi người đều bỏ không theo nên lớp xóa mù chữ cũng nghỉ luôn. Chính vì vậy, mà việc học của con cái họ cũng không quan tâm.

Khổ nhất vào mỗi đầu năm học, trong thôn lại tổ chức cử người đi vận động, những gia đình nào có con em đến tuổi đến trường thì cho con em mình đi học, có khó khăn thì được xã, thôn hỗ trợ.

Thực ra ở trong làng này không phải nhà nào cũng đến nỗi khó khăn không cho con đi học được, nhưng vì đời họ không đi học mà họ vẫn kiếm được cái để ăn, nên khi con họ lớn bắt đầu đi làm được là họ cho nghỉ luôn để ở nhà giúp việc gia đình kiếm thêm thu nhập. Tư tưởng của họ như vậy rồi nên vận động họ cũng khó lắm”.

Để minh chứng cho điều đó là sự thật, ông Tâm dẫn chúng tôi ghé vào một hộ dân trong ấp để biết rõ sự tình. Nhìn thấy phó thôn tới, một người đàn bà tên Phương nhanh nhảu nói: “Bác Tâm ơi tôi không cho nó đi học đâu, sang trường cấp 2 đi lại nguy hiểm lắm, nó lại không có xe đạp nên cho nó ở nhà luôn.

Nó ở nhà tôi cũng có bắt phải làm gì đâu, có việc gì phụ được thì phụ thôi. Nghe vậy chúng tôi chợt hỏi thế chị không cho cháu đi học thì nó ở nhà làm gì? Lúc này bà Phương đáp: “Học lắm để làm cái gì, con gái lớn lên rồi đi lấy chồng, trong làng này thiếu gì đứa không đi học cơ chứ…”

Vì đói nghèo và tâm lý “ăn xổi ở thì”

Loading...

Không chỉ đói ăn mà người dân trong thôn Phước Long còn đói cả con chữ từ nhiều năm nay. Đời sống dập dềnh sông nước nên việc học hành chẳng mấy ai quan tâm. Bởi vậy đa phần bà con không biết chữ, biết viết họ tên mình cũng rất khó khăn.

Từ ngày định cư, trẻ em mới được khuyến khích tới trường, nhưng vì đói nghèo và tâm lý “ăn xổi ở thì” nên nhiều đứa trẻ vẫn chưa được cha mẹ cho tới lớp. Đến thôn Phước Long không mấy khó khăn để bắt gặp từng nhóm trẻ con đang tuổi học hành nhưng chỉ lang thang chơi đùa nơi lề đường, rãnh nước mặc dù cách đó không xa là Trường Tiểu học Trưng Vương khá khang trang, rộng rãi.

Theo số liệu thống kê của xã Tân Hòa, tỉ lệ người không biết chữ ở thôn Phước Hòa là nhiều nhất xã. Tính đến hết tháng 9 năm nay, trình độ dân trí bình quân chỉ hết lớp 2. Không có kiến thức nên việc học nghề cũng rất vất vả, lao động phổ thông thì lương quá thấp khiến nam, nữ trong làng ngoài làm thuê công nhật chỉ ở nhà hoặc chơi lêu lổng.

Tại huyện Tân Thành có nhiều cụm khu công nghiệp cần công nhân nhưng yêu cầu của họ tối thiểu là cũng phải học hết cấp II. Trong khi đó, thanh niên ở đây chỉ học đến hết cấp I là nghỉ nên họ chỉ đi làm thuê làm mướn. Đàn ông thì đi biển, phụ hồ, phụ nữ thì đi lót tôm, lót cá nên cuộc sống rất bấp bênh.


Ông Đặng Văn Trịnh - Bí thư thôn Phước Long đang bày tỏ với PV

Ông Đặng Văn Trịnh – Bí thư thôn Phước Long đang bày tỏ với PV

Trước vấn đề này, ông Đặng Văn Trịnh, Bí thư thôn Phước Long cho biết: “Do phong tục tập quán của người dân nơi đây nên hầu hết các bậc cha mẹ ít cho con cái đi học đến nơi đến chốn. Những người trong thôn từ 15 tuổi trở lên đều trong tình trạng mù chữ, người giỏi lắm thì học đến lớp 2, lớp 3.

Họ đều sống trong cảnh nghèo khó, đã nghèo lại đông con nên phần lớn những trẻ em trong làng này đều bỏ học giữa chừng và chung số phận “thất học” với bố mẹ chúng”.

“Năm 2007 tại thôn Phước Long có tổ chức lớp xóa mù chữ và đã nhờ thầy cô giáo về dạy nhưng chỉ học được có hơn 1 tháng là mọi người đều bỏ không theo. Trẻ em thì cứ đi học một thời gian lại bỏ giữa chừng. Cứ 50 cháu thì khi lên cấp 2 đã có tới 22 cháu nghỉ ở nhà không đi học tiếp. Chúng tôi lại phải đến từng gia đình vận động”, ông Trịnh nói thêm.

Từ lâu ở làng, những tờ giấy đăng ký kết hôn, giấy khai sinh đều hiếm có một chữ kí ghi tên họ đầy đủ, chỉ có dấu vân tay lăn đỏ vì không biết chữ. Cuộc nghèo nàn thất học cứ đeo bám người dân ở đây suốt năm này qua năm khác. Nghèo nên không có tiền cho con đi học, thất học lại đi làm phụ hồ, cuộc sống vất vả truyền từ đời này sang đời kia, dập tắt biết bao giấc mơ đến trường của con trẻ thôn Phước Long. Người dân ở đây cần lắm những lớp học tình thương, những chính sách hỗ trợ để không phải mang tên làng “điểm chỉ”.

Cố gắng vận động người dân thay đổi tư duy

Trả lời với chúng tôi về điều này, ông Trần Tiến Hằng – Phó chủ tịch UBND xã Tân Hòa, huyện Tân thành (tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu) nói: “Trước vấn đề này UBND xã năm nào cũng hỗ trợ tập, vở, cặp sách cho các cháu khó khăn được đến trường. Nhưng hầu hết bọn trẻ trong làng chỉ học hết cấp I, lên đến cấp II là chúng bỏ dở giữa chừng, còn học đến cấp III thì hiếm lắm, hầu như không có em nào.

Chúng tôi đã cố gắng vận động rất nhiều để người dân nơi đây thay đổi tư duy để cho con cái họ đi học nhưng điều này khó quá. Nó ăn vào tiềm thức của họ mất rồi. Có rất nhiều thanh niên đến tuổi lấy vợ lấy chồng, lên xã làm giấy đăng ký kêt hôn vẫn phải điểm chỉ”.

Hà Lê