Không quân Mỹ cuối tuần trước thông báo đã điều phi đội máy bay trinh sát không người lái RQ-4 Global Hawk từ căn cứ Andersen ở Guam tới căn cứ Yokota tại Nhật Bản để củng cố hiện diện quân sự trong khu vực. Thông báo cho hay việc điều chuyển lực lượng này giúp không quân Mỹ đảm bảo khả năng thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Trước đó, không quân Mỹ cũng triển khai các oanh tạc cơ B-1B từ đảo Guam để thực hiện các nhiệm vụ đặc biệt trên Biển Đông. Giới quan sát nhận định oanh tạc cơ B-1B và trinh sát cơ RQ-4 dường như được khẩn cấp huy động trong bối cảnh Trung Quốc nhiều khả năng sẽ tổ chức tập trận với hai tàu sân bay ở Biển Đông.

Trung Quốc gần đây thực hiện hàng loạt hoạt động gây hấn ở Biển Đông trong lúc các nước tập trung đối phó với Covid-19. Giới chuyên gia nhận định “nắm đấm ngoại giao của Trung Quốc không còn bọc nhung”, mọi tuyên bố liên quan đến Biển Đông “đều rất hung hăng”. Những chiến thuật của Trung Quốc tại Biển Đông có thể gây ra xung đột với các nước trong khu vực như Malaysia và Indonesia.

Trung Quốc từ lâu đã quấy rối tàu của các nước trên Biển Đông, chủ yếu là Việt Nam, Philippines, Malaysia và Indonesia. Trong quá khứ, các nhà ngoại giao Trung Quốc từng giúp giải tỏa căng thẳng giữa các bên, song các chuyên gia nhận định đại dịch Covid-19 và chiến lược ngoại giao “chiến lang” của Bắc Kinh đã loại bỏ mọi cầu nối trong quan hệ với láng giềng khu vực.

Trinh sát cơ không người lái RQ-4 Global Hawk hạ cánh xuống căn cứ Yokota, Nhật Bản, ngày 30/5. Ảnh: USAF.

UAV trinh sát RQ-4 cùng biến thể MQ-4C Triton của hải quân Mỹ tại đảo Guam đã được nâng cấp với các thuật toán tiên tiến, có thể điều chỉnh khi gặp tình huống phát sinh và nhanh chóng xử lý cùng lúc khối lượng lớn thông tin. Nhờ đó, các chỉ huy Mỹ có thể khắc phục bất lợi về khoảng cách địa lý nhằm cải thiện hoặc mở rộng phạm vi nhiệm vụ trong khu vực Thái Bình Dương.

RQ-4 có thể thu thập, sắp xếp và phân tích khối lượng lớn dữ liệu tình báo, giám sát và trinh sát (ISR) như video, xác định mức độ liên quan với thông tin cụ thể rồi truyền tới những người ra quyết định.

Các khí tài giám sát trên không sử dụng kết nối mạng tốt hơn có thể trao đổi dữ liệu liên quan đến những khu vực hoạt động khác nhau, giúp giải quyết khó khăn về địa lý trên Thái Bình Dương. Về chiến thuật, RQ-4 có thể theo dõi liên tục các khu vực chiến lược ở Biển Đông, lập tức xác định các diễn biến quan trọng như tàu mặt nước của Trung Quốc đi qua vùng biển này.